Oliegeologie en energiegeschiedenis

 

Wanneer : Op de zaterdagen 25 mei en 1, 8, 15 en 29 juni 2019
Tijdstip : 11.00 u tot 16.00 u
Waar : SIO, Thorbeckelaan 2, 8014 AZ Zwolle (038-4651360)
Bereikbaarheid : Zie www.siozwolle.nl
Docent : Dr. Tom Reijers
Kosten : Leden of donateurs van resp. NGV en GEA: € 145,00
Niet-leden en niet-donateurs: € 195,00
Aanmelden : Zie de link hierachter naar het inschrijvingsformulier.
Aanmelding is pas definitief na ontvangst van het inschrijvingsformulier èn ontvangst van het cursusgeld  op rekeningnummer NL46 INGB 0001 1821 07 t.n.v. Nederlandse Geologische Vereniging, Lelystad o.v.v. cursus Olie2019.
Aanmelden mogelijk tot 27 april 2019Er zijn nog plaatsen open in deze cursus en men kan zich dus nog inschrijven.

 

Oliegeologie en energiegeschiedenis

 

Van prehistorisch gecontroleerd vuur tot toekomstige energie

 

De geschiedenis van menselijk energiegebruik begon met beheersing van hout-, turf- en steenkool vuur. Midden 19e eeuw werd petroleum (=aardolie) en aardgas grootschalig toegevoegd. Eerder was het al bekend als o.a. ‘Grieks vuur’ voor oorlogsvoering, als masseermiddel tegen reumatiek en als brandstof voor olielampen. De industriële revolutie bevorderde het massale gebruik, brandstof voor diverse voertuigen nog meer. Zo kwam een enorme omwenteling tot stand die vergelijkbaar is met de ontdekking van de Nieuwe Wereld in 1492. Nu, in de 21e eeuw, wordt het steeds duidelijker dat fossiel brandstofgebruik wereldwijde klimaatsveranderingen veroorzaakt. Dat dwingt ons om het gebruik van olie en gas te beperken. Toch was en is het zoeken naar aardolie en aardgas van grote betekenis. Het gaf ons meer en gedetailleerde kennis van de ondergrond. Het verdiepte ons inzicht in de aardgeschiedenis. Dat helpt bij het onttrekken van mineralen, ertsen en aardwarmte. Ook dat verstoort natuurlijke processen met als gevolg bodemdaling, aardbevingen en grootschalige milieuverontreinigingen. Samen met de klimaatverandering is dat voldoende aanleiding voor de introductie van een nieuw geologisch tijdvak het ‘Antropoceen’, het tijdvak van de mens.

 

In Nederland begon de olie industrie laat. Het werd in gang gezet door een reeks van toevalligheden. De eerste aanwijzing voor olie in de Nederlandse ondergrond werd gevonden bij het boren naar steenkool in de put Corle bij Winterswijk. Een explosieve ‘blow out’ net over de Nederlands-Duitse grens bij Bentheim en een koloniale tentoonstelling in Den Haag, beiden gaven verdere aanwijzingen. Uiteindelijk resulteerde dat in systematische exploratie, aanzienlijke vergroting van de kennis van de ondergrond en de vondsten van de toen grootste olie- en gasvelden van Europa. Olie en gas hebben Nederland veel welvaart gebracht. Nu, in de eindfase, komen veel problemen. Genoeg reden om kennis te maken met de olie geologie van Nederland. Een dagexcursie naar Bad Bentheim (bij voldoende belangstelling) kan dit inzicht afronden.

 

Collegeprogramma en korte inhoud

 

Za 25-05 : Inleiding. Olie/gas gebruik van Oudheid tot heden.
Za 01-06 : Ontstaan en groei van de olie industrie met focus op Koninklijke Shell, ontstaan in felle concurrentie met Rockefeller.
Za 08-06 : Vroege energievormen in Holland (=houtland).
Za 15-06 : Hoe gaat een olie geoloog te werk, met voorbeelden uit het avontuurlijke leven als exploratie geoloog van de docent.
Za 22/06 : NGV Themadag; geen college.
Za 29/06 : Olie en gas in Nederland. Toenemende kennis van de Nederlandse ondergrond onder land en zee opende toegang tot nieuwe energievoorraden en brachten nu, in de 21e eeuw, nieuwe problemen die worden besproken met gesuggereerde oplossingen.