KNAW Minisymposium Schaliegaswinning in Nederland
12-06-2013 18:00:00
Okke Peijters

De presentaties en geluidsopnamen zijn te vinden op https://www.knaw.nl/nl/actueel/agenda/schaliegaswinning-in-nederland

Schaliegas is aardgas dat is opgeslagen in kleisteenlagen, ook wel schalies genoemd. Het lijkt een van de oplossingen voor de oprakende conventionele gasvoorraden in Nederland. In Noord Amerika wordt schaliegas al tientallen jaren gewonnen en onlangs kondigde de Britse minister van Financiën aan groot in te zetten op schaliegas.

 



Ook de Nederlandse ondergrond zou potentieel veel schaliegas kunnen bevatten. Het winnen van gas uit schalielagen is echter vanwege de compacte structuur veel lastiger dan het winnen uit zandsteen zoals in Groningen en heeft veel voeten in aarde.

Over schaliegas is dan ook veel discussie - de belangen zijn groot. Voor de Nederlandse schatkist kan het lucratief zijn en olie- en gasbedrijven zien mogelijkheden. Tegenstanders maken zich daarentegen grote zorgen en wijzen op de gevaren. In Nederland zijn de geplande proefboringen in Boxtel en de Noord Oostpolder voorlopig opgeschort mede vanwege de onrust onder de bevolking. Het ministerie van Economische Zaken laat een onderzoek uitvoeren naar de gevolgen voor de veiligheid voor mens, natuur en milieu bij de opsporing en winning van schaliegas.

Wat zegt de wetenschap over schaliegaswinning in Nederland? Hoe belangrijk is het voor ons land? Hoe past schaliegas in het hele energieplaatje? Is het alle moeite wel waard? Hoe wordt het gewonnen, wat zijn de risico's, welke technologische ontwikkelingen kunnen we nog verwachten?

Tijdens dit KNAW-minisymposium zullen vier wetenschappers ingaan op de geologische, de technische, de economische en de maatschappelijke aspecten. Het is bedoeld voor een ieder die van de wetenschap de achtergronden en de belangrijke discussiepunten en onzekerheden wil horen van dit maatschappelijke belangrijke onderwerp.

Programma

 

18.00 uur

Inleiding schaliegaswinning, prof. Rien Herber, hoogleraar geo-energie Rijksuniversiteit Groningen

18.20 uur

vragen en discussie

18.30 uur

De geologie van schaliegas, prof. Stefan Luthi, hoogleraar productiegeologie Technische Universiteit Delft

18.50 uur

vragen en discussie

19.00 uur

Winning van Schaliegas, dr. ir. René Peters, directeur gastechnologie TNO

19.20 uur

vragen en discussie

19.30 uur

Maatschappelijke acceptatie van schaliegas, prof. Linda Steg, hoogleraar omgevingspsychologie, Rijksuniversiteit Groningen

19.50 uur

vragen en discussie

20.00 uur

receptie

De sprekers

Prof. dr. Rien Herber
RUG

Rien Herber is sinds 2009 hoogleraar geo-energie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Na een studie geofysica aan de Universiteit Utrecht was hij gedurende dertig jaar werkzaam bij Shell. In deze periode was hij onder meer adjunctdirecteur bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en Vice President Exploratie voor Europa. Aan de RUG doet Rien Herber onderzoek naar het optimaliseren van de winning van fossiele brandstoffen, opslag van CO2 en het zoeken naar nieuwe, duurzame energiebronnen in de aarde. In november 2011 ontving Herber de IBM Faculty Award .


Prof. dr. Stefan Luthi
TU Delft

Stefan M. Luthi is hoogleraar productiegeologie en hoofd van de sectie Toegepaste Geologie aan de Technische Universiteit Delft. Hij is ook een senior technisch adviseur voor Schlumberger Limited. Luthi studeerde aan de ETH Zürich, waar hij in 1978 promoveerde. Hij werkte als geoloog in Iran en Dubai. Luthi was tien jaar senior onderzoeker en programmamanager bij Schlumberger in Ridgefield, USA, en aansluitend voor hetzelfde bedrijf hoofdgeoloog voor Europa, Afrika en het CIS in Parijs. 
In 1999 werd hij benoemd aan de Technische Universiteit Delft. Zijn specialisaties zijn reservoirkarakterisering met behulp van nieuwe kwantitatieve benaderingen, sedimentologie, petrofysica, en reservoirmanagement. Hij schreef meer dan vijftig artikelen in wetenschappelijke tijdschriften en een leerboek en hij is lid van vele internationale verenigingen (AAPGP, EAGE, EGU, SPWLA enz.), lid van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en de Nederlandse afgevaardigde van de International Continental Scientific Drilling Programme.

Prof. dr. Linda Steg
RUG

Linda Steg  is hoogleraar omgevingspsychologie. Steg studeerde andragogiek in Groningen en werkte onder meer bij het Sociaal en Cultureel Planbureau in Den Haag. In 1996 promoveerde ze aan de RUG op het proefschrift Gedragsverandering ter vermindering van het autogebruik
Steg doet onderzoek naar de interactie tussen mens en omgeving: hoe beïnvloedt de omgeving het gedrag en welzijn van mensen, hoe beïnvloedt de mens de kwaliteit van de natuur en het milieu, en hoe kan milieuvriendelijk gedrag worden bevorderd? Stegs onderzoek richt zich onder meer op de (gedragswetenschappelijke) verklaring van huishoudelijk energiegebruik, het stimuleren van energiebesparing, de acceptatie van milieu- en energiebeleid en de effecten van beleid en omgevingscondities op het welzijn.


Dr. ir. René Peters 
TNO

René Peters is bij TNO verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de technologie op het gebied van gas exploratie en productie. Hij leidt het Upstream Gas Innovatie Program binnen het  Topconsortium voor Kennis en Innovatie – TKI Gas, in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Hij studeerde Technische Natuurkunde aan de TU Eindhoven en deed daar ook zijn promotieonderzoek op stromingsdynamica in gas transport netwerken. 
Hij begon zijn carrière bij Shell Research (1993-1998) op het gebied van productie technologie en kreeg daarna bij TNO diverse technische en leidinggevende functies op het gebied van olie-en gastechnologie. Peters is voorzitter van het Europees Forum voor Zuigercompressoren (http://www.recip.org/) en hij is voorzitter van het EERA Joint Program on Shale Gas.